Uitkijken naar valse diamanten

Uitkijken naar valse diamanten

Het is altijd hetzelfde: als er geld mee gemoeid is, bestaat het gevaar van bedrog. Bij diamant is dat spijtig genoeg niet anders. Diamant is het hardste en dus ook kostbaarste gesteente op aarde. Opgelet voor vervalsingen, want dit edelgesteente lokt heel wat bedriegers om hun slag te slaan.

Vaak geïmiteerd

Het is niet te verwonderen dat diamant, omwille van de hoge waarde, de verbeelding prikkelt van wetenschappelijke onderzoekers op zoek naar verbetering. Maar helaas ook van vervalsers die willen proberen om deze edelsteen na te maken en zo op illegale wijze grove winst te maken. Geen enkele kostbaar gesteente werd zo vaak geïmiteerd.

De nepjuwelen van Fredric von Strauss

Al in de 18de eeuw was de Duitser (of Oostenrijker, naargelang de bron) Georges Fredric von Strass actief op dit vlak. Hij ontdekte dat gepolijst glas bedekt met kwik een glans uitstraalde die je met diamant kon vergelijken. Een ontdekking die hij te gelde wist te maken, want zijn ‘juwelen’ werden snel erg populair. Deze nabootsing kan snel ontmaskerd worden, maar ook vandaag wordt ze nog vaak gebruikt (net als glas met lood).
Heel wat stenen kregen de naam van diamant mee om de mensen te misleiden. Deze verkeerde namen zijn strikt verboden, en de stenen lijken dan ook meer op glas dan op diamant.
Soms wordt een steen bedekt met een blauwachtige ‘film’ die helaas na enige tijd of na grondige reiniging weer loskomt. Andere nagemaakte stenen ontwikkelen een dunne laag zirconium of titaniumoxide die kan ontdekt worden door de steen in vloeibaar stikstof te leggen. De buitenlagen zullen dan springen.

YAG (‘yttrium-aluminium-garnet’)

Recente imitaties zijn het resultaat van ruimteonderzoek en minder snel te ontdekken. Zo bijvoorbeeld YAG (‘yttrium-aluminium-garnet’), dertig jaar geleden in Amerika ontdekt bij laserresearch. Het is transparant zoals glas en al vanzelf geladen met elektrostatische elektriciteit. Het werd op de markt geïntroduceerd op verschillende namen, zoals ‘diamonair’ (een naam die in Frankrijk verboden is).
Synthetisch spinel en korund worden vaak gebruikt omdat ze minder duur zijn dan andere synthetische stenen. Ze worden verhandeld in alle kleuren, maar de witte kleur wordt beschouwd als een imitatie van diamant. Ze kunnen gemakkelijk herkend worden omwille van hun gelijkenis met glas, hun schelpvormige structuur en de afwezigheid van kristallisatie.
Kubiek zirconiumoxide is wellicht de meest perfecte van deze simulanten. Het zou eigenlijk synthetisch zirceliet moeten genoemd worden, want het werd in natuurlijke staat in 1937 gevonden door twee Duitse mineralogen dankzij de X-stralen, maar in zulke kleine kristallen dat het feit niet werd opgemerkt. Het werd verder uitgepluist in Rusland, waar wetenschappers er in 1972 er een patent op aanvroegen. Ook in Amerika vroeg men een patent aan. De productie bedroeg in 1980 al 60 miljoen karaat, en die stijgt nog gestaag.

Kubiek zirconiumoxide

Kubiek zirconiumoxide is momenteel de beste substituut voor diamant. Het heeft een hoge dichtheid, wat betekent dat het bij gelijk gewicht een kleinere steen dan diamant geeft.
Omwille van de kleinere hardheid zijn de randen tussen de facetten vaak beschadigd. De smelttemperatuur is erg hoog (2750°C), maar door toevoeging van additieven kan die verlaagd worden. Na samensmelting worden witte, puntige kristallen gevormd die ook kunnen gekleurd worden door additieven. Zachte lakken worden gebruikt om diamant te imiteren en vaak ook nog titanium, ijzer of koper.
Een simpele test om een imitatiediamant te ontdekken: adem er eens op. De damp zal sneller van een echte diamant verdwijnen omwille van haar hogere thermale geleiding. Om zeker te zijn, kan je een instrument gebruiken om deze geleiding te meten.

Onderzoek naar Antwerpse diamantfraude naar de lappenmand verwezen

Het lijkt wel een soap of een never ending story. We hebben het over het onderzoek naar de fraude in de Antwerpse diamantwereld, dat maar lijkt te blijven duren. Nu berichten weer tal van media over de lekken die er waren tussen parket en fiscus, en het ziet er naar uit dat het onderzoek moet worden overgedaan. Zo lezen we toch in de kranten, en wie zijn wij om daar aan te twijfelen.

Antwerpse diamantairs gaan uit de bocht

Het opsporingsonderzoek naar de geheime bankrekeningen van tal van Belgen, onder wie een stevige klad Antwerpse diamantairs, bij het Zwitserse filiaal van de bank HSBC zal volledig worden overgedaan. Het staat intussen blijkbaar vast dat er tussen het parket en de fiscus contacten geweest zijn en bepaalde stukken buiten het dossier om gewisseld werden.
Foei, zouden we zeggen, dat mag niet en hier moet dus iemand of meerdere personen op de vingers getikt worden…

Onderzoekers stappen op
Het onderzoeksteam dat bij het Antwerpse parket de diamantfraude onderzoekt, moet het met twee belangrijke medewerkers minder doen, dus dat wordt alvast geen sinecure om uit te pluizen wat er nu wel of niet aan de hand is. Het mandaat van één van hen wordt niet verlengd zonder dat er een uitleg bij gegeven wordt. Het is dus niet duidelijk of hij in zijn taak gefaald heeft en er op los blunderde.
De andere medewerker stapt zelf op uit protest omwiulle van de gang van zaken, en dat is op zich veelzeggend. Dit zou allemaal het gevolg zijn van een intern conflict bij justitie.
Wat is diamantfraude
Maar wat is nu eigenlijk diamantfraude? We gingen terecht bij de moeder van alle internetencyclopediëen wikipedia.

Sommige mensen maken diamanten na en die verkopen ze dan voor veel geld. Dat heet strassen. Als mensen dat doen maken ze strassstenen. Ze komen niet voor in de natuur maar lijken toch veel op de normale edelstenen en kristallen.
Doublet
Bij deze vorm van fraude is het ene deel van een speciaal soort glas en het andere deel van diamant. Dat heet een doublet.
Triplet
Het kan ook dat mensen twee stukken steen (diamant bijvoorbeeld) op elkaar lijmen. Dan heet het een triplet.
Imitaties
Enkele imitaties van de diamant die zijn ontworpen zijn:
• de fabuliet,
• YAG of Yttrium-Aluminium-Granaat,
• galiant, die wordt ook wel GGG genoemd of Gadolinium-Gallium-Granaat,
• djevaliet,
• linobaat
• en de in 1977 ontdekte zirkonia, de beste imitatie van de diamant die er bestaat.
Normale al bestaande imitaties van de diamant zijn
• bergkristal,
• edelberyl,
• cerussiet,
• saffier,
• scheeliet,
• sfaleriet,
• topaas en
• zirkoon
Deze edelstenen lijken allemaal op kleurloze diamanten. De oude Egyptenaren waren de eerste die de diamanten namaakten want vroeger waren de sierstenen heel duur.

Diamant kan geïmiteerd worden met synthetisch moissaniet

Diamant kan geïmiteerd worden met synthetisch moissaniet

Het zogenaamd synthetisch moissaniet is een van die gesteenten waarmee men probeert diamant te simuleren. En met zeker succes. Deze steen is erg duurzaam, bevat de nodige gloed en kan zeker op het eerste gezicht de vergelijking met diamant doorstaan. Slechts kenners zullen het verschil zien.

Siliciumkoolstof

Synthetisch moissaniet (in het Engels vakjargon ook ‘silicon carbide’ of siliciumkoolstof genoemd) heeft eigenschappen die meer gelijken op diamant dan om het even welke andere imitatie. Zelfs de traditionele testen hebben het uiterst moeilijk om beiden van elkaar te onderscheiden.

Dankzij de ruimtevaart

Ook al kwam het pas iets meer dan tien jaar geleden op de markt, toch heeft synthetisch moissaniet al een langere geschiedenis. Zo maakte Edward E. Acheson in 1893 al per ongeluk een siliciumkoolstofverbinding die hij in de kern van een.. meteoriet ontdekte. Hij kreeg er later de Nobelprijs voor. Terecht, want deze verbindingen komen maar zelden in de natuur voor, en slechts een bijzonder klein deel hiervan is voor edelsmeden bruikbaar.
In 1905 kreeg het ontdekte mineraal de naam ‘moissaniet’ mee. Pas in 1995 zou een diamantslijper die toevallig een paar groene kristallen te zien kreeg de gelijkenis met diamant opmerken. Iemand maakte het grapje dat dit kristal erg goed leek op kryptoniet, de enige stof waarmee je Superman kan verslaan…

Geschikt voor juwelen

Dit zette juwelenmakers aan het werk, en in 1997 slaagden er ze al in om voor het eerst synthetisch moissaniet in kleurloze vorm te maken, geschikt voor de fabricatie van juwelen. Amper twee jaar later waren in Europa al de eerste juwelen in synthetisch moissaniet verkrijgbaar.
Synthetisch moissaniet in juwelenkwaliteit wordt gemaakt door een duidelijk afgelijnd synthetisch proces. Siliciumkoolstof wordt gevaporiseerd en gepasseerd door een poreuze grafietbuis, en tenslotte geplaatst op een kristal. Resultaat is een bijzonder hard materiaal, dat ook nog eens tegen extreme temperaturen bestand is. Stenen van dit materiaal stralen een uitzonderlijke schittering uit, zeker als ze in de vorm van een briljant geslepen zijn.

Afgeronde en gedubbelde facetranden

Voor het niet-geoefend oog ziet synthetisch moissaniet er groen-, grijs-, geel- of bruinachtig uit. De dispersie van de lichtstralen verloopt egaal met blauwe en oranje flitsen.
Bij vergroting merken we het dubbelen van de facetranden. Deze zijn duidelijk zichtbaar wanneer we naar de secundaire reflecties in de facetten in het paviljoen kijken. De facetranden zijn doorgaans afgerond.

Toch duidelijke verschillen met diamant

Voor de kenner zijn er toch duidelijk een aantal verschillen met diamant. De stenen in synthetisch moissaniet zijn dubbelbrekend, bij diamant enkelbrekend. Synthetisch moissaniet heeft speciale, naaldvormige inclusies die we niet zien bij natuurlijk diamant. Tenslotte is de hardheid van synthetisch moissaniet in alle richtingen gelijk, wat inhoudt dat de polijstlijnen ook allemaal in dezelfde richting zullen lopen. Diamant wordt in verschillende richtingen gepolijst.